Een ontslagbrief is geschreven voor één ontvanger: de huisarts die de behandeling overneemt. Zodra dezelfde brief naar een onderwijsgroep, een auditteam of een onderzoeker gaat, verandert de grondslag. BW 7:457 laat verstrekking zonder toestemming alleen toe aan wie rechtstreeks bij de behandeling betrokken is. Een arts in opleiding in een ander ziekenhuis valt daar niet onder. BW 7:458 biedt een uitweg voor wetenschappelijk onderzoek, maar stelt in het tweede lid een harde voorwaarde: de gegevens moeten worden verstrekt in een vorm die herleiding tot de individuele patiënt redelijkerwijs voorkomt. De-identificatie is daarmee geen extra zorgvuldigheid maar de wettelijke toegangsvoorwaarde. anonym.plus voert die bewerking uit op uw eigen werkstation.
Wanneer dit van toepassing is
Een internist van het Erasmus MC wil twintig ontslagbrieven gebruiken in een onderwijsmodule over hartfalen. De klinische redenering is het lesmateriaal; de patiënten zijn dat niet. Naam, BSN, geboortedatum en opnamedatum moeten eruit voordat de bundel wordt gedeeld.
Hoe anonym.plus dit afhandelt
- Open de ontslagbrief (PDF, DOCX, TXT of scan) in de lokaal geïnstalleerde toepassing.
- De ingebouwde OCR leest ook ingescande briefhoofden en handtekeningen uit.
- De herkenning markeert naam, BSN, geboortedatum, adres, telefoonnummer en het BIG-nummer van de ondertekenaar.
- Loop de markeringen na en maak onterecht gemarkeerde vaktermen weer vrij.
- Laat diagnose, medicatie, dosering en beloop ongemoeid: dat is de onderwijswaarde.
- Bewaar de geschoonde kopie lokaal; de brief in het dossier blijft ongewijzigd.
Wat u moet aanleveren
- De ontslagbrief als PDF, DOCX, TXT of gescande afbeelding.
- Een keuze per categorie: weglakken, vervangen door een label of gedeeltelijk maskeren.
- Optioneel: een pseudoniemenlijst als de casussen later koppelbaar moeten blijven.
Entiteitstypen herkend in zorggegevens
| Categorie | anonym.plus-entiteitstype | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Patiënt | PERSON | Jan de Vries → [PATIENT_1] |
| BSN | nl_HEALTH_INSURANCE_NUMBER | 123456782 → [BSN] |
| Opname- en ontslagdatum | DATE_TIME | 04-03-2026 → [DATUM] |
| BIG-nummer ondertekenaar | MEDICAL_LICENSE | 19012345601 → [BIG] |
| Instelling | ORGANIZATION | Erasmus MC Rotterdam → [INSTELLING] |
| Woonplaats | LOCATION | Capelle aan den IJssel → [PLAATS] |
Bereikte naleving
- Houdt het beroepsgeheim van BW 7:457 intact: de onderwijskopie bereikt lezers die niet rechtstreeks bij de behandeling betrokken zijn, en bevat daarom geen herleidbare gegevens meer.
- Voldoet aan de vorm-eis van BW 7:458 lid 2, die verstrekking voor onderzoek zonder toestemming alleen toestaat als herleiding tot de patiënt redelijkerwijs is voorkomen.
- Verwijdert het BSN, omdat UAVG art. 46 gebruik van dat nummer beperkt tot doelen die de wet aanwijst. De Wabvpz doet dat voor de zorgadministratie, niet voor lesmateriaal.
- Laat het resultaat buiten de reikwijdte van de verordening vallen zodra herleiding uitgesloten is, conform AVG overweging 26. Het toezicht daarop ligt bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Anonimiseer uw ontslagbrief offline — bekijk abonnementen & begin gratis →
Beperkingen & aandachtspunten
Een zeldzame diagnose in combinatie met opnamedatum en een klein ziekenhuis kan een patiënt herkenbaar houden, ook zonder naam. Verschuif in die gevallen datums of generaliseer de instelling tot een regio.
Veelgestelde vragen
Mag ik een ontslagbrief zonder toestemming voor onderwijs gebruiken?
BW 7:457 staat verstrekking buiten de kring van rechtstreeks betrokkenen niet toe zonder toestemming. BW 7:458 opent die deur voor wetenschappelijk onderzoek, maar alleen in een vorm waarin herleiding tot de patiënt redelijkerwijs is voorkomen. Een geschoonde kopie voldoet aan die voorwaarde.
Waarom moet het BSN eruit als het toch in het dossier staat?
UAVG art. 46 laat gebruik van een wettelijk identificatienummer alleen toe voor doelen die de wet aanwijst. De Wabvpz wijst de zorgadministratie aan, geen onderwijsbundel. Buiten dat kader mist het BSN een grondslag.
Blijft de brief klinisch bruikbaar na de bewerking?
Ja. Diagnose, medicatie, dosering, complicaties en beloop blijven letterlijk staan. Alleen de gegevens die naar een persoon wijzen worden vervangen door een stabiel label.